Tuesday, April 16, 2019

ลำไส้แปรปรวน​ IBS

ลำไส้แปรปรวน​ IBS
อยู่ดีๆก็ปวดท้อง​ ปวดจนทนไม่ไหว​ กินยาลดกรดหลายขนานก็ไม่ดีขึ้น​ จะสบายขึ้นเมื่อได้ตดได้เรอ บางรายก็ท้องเสีย​ ท่านว่าเธอเป็นโรค​ IBS เจอบ่อยประเภทที่มากลางดึก​ ปวดโอดโอย​ ท่านว่าถ้ามีอาการอย่างที่ว่า​ การเล่นโยคะเป็นประจำ​ จะช่วยทำให้กระเพาะ​ ลำไส้​ ทำงานได้ดีขึ้น​ ลดการเกิด​ IBS​ ลงได้​ สิทธิการิยะ​ พ่อหมอโยคะมาบอกเอง
Yoga for Bloating, Digestion, Ulcerative Colitis, IBD & IBS - YouTube
โรคลำไส้แปรปรวน - YouTube
อย่าให้ลำไส้แปรปรวน (IBS) รบกวนชีวิตคุณ - YouTube
Irritable bowel syndrome diagnosis and management: A simplified algorithm for clinical practice https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5625880/
Pharmacological Management of Irritable Bowel Syndrome Guideline Patient Companion | American Gastroenterological Association https://www.gastro.org/guidelines/ibd-and-bowel-disorders/pharmacological-management-of-irritable-bowel-syndrome-guideline-patient-companion
IBS-D: Pathophysiology and Treatment - YouTube
IBS👻👻 PROBIOTICS 🤗🤗 MELATONIN
เกี่ยวข้องกันได้ยังไงต้องดูในคลิป
หมอบอกไม่มีคลินิคอลไทร
อย.บอกยาผีบอก
ส่วนคนไข้บอก​ฉันกินแล้วดี​ จะเอาไง
เมืองนอกจะมีคลิปเป็นการ์ตูนอธิบายสาเหตุ​ การดำเนินชีวิต​ ​แนวทางการรักษา​​ คลิปนี้เป็นของแคนาดา​ ส่วนอีกอันเป็นของไทย
Living Positively with Irritable Bowel Syndrome - YouTube
Infographics โรคลำไส้แปรปรวน - YouTube
รักษาอาการปวดเกร็งท้องด้วย “ไฮออสซีน บิวทิลโบรไมด์” : Rama Square ช่วง สาระปันยา 26 เม.ย.61(3/3)
IBS Relief - How does it work? - YouTube
IBS symptoms, the low FODMAP diet and the Monash app that can help

ด้วยความห่วงใย
.....................
BETTER PHARMACY เจ็ดยอด เชียงใหม่
เราคัดสรรสิ่งที่ดี มีคุณภาพ เพื่อคุณ

FACEBOOK / BetterPharmacyCMG
LINE ID - BETTERCM
.....................


UPDATE  -  2019.04.16

ปลาดิบกับพยาธิ

ปลาดิบกับพยาธิ

ท่านชอบรับประทานปลาดิบ?
หากท่านเป็นหนึ่งในผู้ที่นิยมชมชอบปลาดิบ อาทิ ซูชิ ซาซามิ ที่ทำมาจากพวกปลาทะเล ท่านอาจจะได้รับสิ่งพิเศษตามมาพร้อมกับมีอาการคล้ายๆโรคกระเพาะอาหารอักเสบได้ อันเนื่องมาจากการติดเชื้อพยาธิตัวกลมชนิดหนึ่งที่ชื่อว่า พยาธิอะนิซาคิส (Anisakis)
พยาธิตัวกลมอะนิซาคิส
มีลักษณะเป็นเส้นสีขาว ยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร ที่สำคัญๆ คือ Anisakis simplex ตัวอ่อนของพยาธิอะนิซาคิส จะแทรกอยู่ภายในเนื้อปลาทะเล เช่น ปลาแซลมอน ปลาหมึก ปลาซาบะ ปลาซาร์ดีน ในประเทศไทยตรวจพบ ตัวอ่อนของพยาธิชนิดนี้ในปลามากกว่า 20 ชนิด เช่น ปลาดาบเงิน ปลาตาหวาน ปลาสีกุน ปลาทูแขก ปลากุแรกล้วย ปลาลัง เป็นต้น
การระบาดของพยาธิ
พบได้บ่อยในประเทศญี่ปุ่น ประเทศแถบสแกนดิเนเวีย เนเธอร์แลนด์ อเมริกาใต้ ประเทศไทยก็เคยมีรายงานการติดเชื้อ
อาการ
อาการต่าง ๆ อาจเกิดหลังรับประทานอาหารที่มีพยาธิชนิดนี้ เป็นชั่วโมง หรือเป็นวันก็ได้ อาจจะพบอาการดังนี้
- อาจทำให้เลือดออกในกระเพาะอาหารจากการเกาะเจาะด้วยปากที่มีหนามและหางที่แหลม จนทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหาร
- มีอาการปวดท้อง โดยเฉพาะบริเวณลิ้นปี่
- คลื่นไส้อาเจียน ท้องเสีย จะมีลักษณะอาการคล้ายโรคกระเพาะอาหาร หรือโรคอาหารเป็นพิษ
การวินิจฉัย
ส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร
การรักษา
- ปัจจุบันยังไม่มียาที่ใช้รักษาพยาธิชนิดนี้
- ใช้กล้องคีบตัวพยาธิออก ถ้าพบตัวอ่อนของพยาธิชนิดนี้
การป้องกัน
- ไม่รับประทานเครื่องในปลาแบบดิบ ๆ
- ตรวจดูเนื้อปลาก่อนว่ามีสิ่งแปลกปลอมลักษณะเส้นสีขาวคล้ายๆตัวพยาธิอะนิซาคิสหรือไม่
- นำปลามาแช่แข็งที่อุณหภูมิต่ำกว่า -20 องศาเซลเซียส ไม่ต่ำกว่า 24 ชั่วโมง ก่อนทำการประกอบอาหาร
- นำปลามาประกอบอาหารด้วยการผ่านความร้อน 60 องศาเซลเซียส อย่างน้อย 1 นาที
เอกสารอ้างอิง
- Uichiro Fuchizaki and Masahi Nishikawa. Gastric Anisakiasis. N Engl J Med 2016; 375:e11
- Center for Disease Control and Prevention, USA. Anisakiasis. https://www.cdc.gov/dpdx/anisakiasis/index.html
- พัชรพร เตชะสินธุ์ธนา. สิ่งที่มากับ…..ปลาดิบ. http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/e-pl/articledetail.asp?id=437
- ณัฏฐวุฒิ แก้วพิทูลย์. Anisakis ในพยาธิตัวกลม. ตำราปรสิตวิทยาทางการพยาบาลและสาธารณสุข. 2562, 410 หน้า
กินปลาร้าติดพยาธิ?
—> ขอนำมาลงอีกครั้ง เนื่องจากมีข้อคำถามสนใจเข้ามาเยอะมาก เพื่อให้เกิดความตระหนัก มากกว่าตระหนก และเข้าใจมากขึ้น 
—> น้อยคนนักจะไม่เคยล้ิมรสปลาร้า เมนูนิยมก็คือนำมาทำส้มตำปลาร้า ซึ่งปลาร้านั้นมีสูตรการทำที่หลากหลายตามท้องถิ่นวัฒนธรรม รสชาติก็แตกต่างกันไป 
—> ส่วนประเด็นสำคัญคือแล้วกินปลาร้าติดพยาธิหรือไม่ ถ้ากลัวว่าจะติดแล้วติดพยาธิอะไร และที่กินเข้าไปก่อนหน้านั้นล่ะจะต้องทำอย่างไร 

<> กินปลาร้าติดพยาธิหรือไม่
กับคำถามนี้ ตอบได้ว่าทั้งติดและไม่ติด 
       ~ จะติดก็ต่อเมื่อกินปลาร้าดิบที่หมักเพียงสองสามวัน (ปกติปลาร้าหมักเป็นเดือนขึ้นไป) และเป็นปลาเกล็ดขาวกลุ่มวงศ์ปลาตะเพียน เช่น ปลาขาวนา ปลาสร้อย กระสูบ ตะเพียน เป็นต้น 
       ~ จะไม่ติดพยาธิกรณีกินปลาร้าที่หมักนานนับปีหรือปลาร้าต้มสุก และในเนื้อปลาเองก็ไม่ใช่ว่าทุกตัวจะมีพยาธิ 

<> กินปลาร้าติดพยาธิอะไร
ปลาน้ำจืดมีตัวอ่อนของพยาธิมากมายหลายชนิด ส่วนมากจะเป็นปลาเกล็ดขาว กลุ่มวงศ์ปลาตะเพียน ซึ่งเป็นที่นิยมนำมาทำปลาร้า 
       ~ ปลากลุ่มนี้มักจะมีตัวอ่อนระยะติดต่อของพยาธิใบไม้ตับ พยาธิใบไม้ขนาดกลาง และพยาธิใบไม้ลำไส้ขนาดเล็ก ตัวที่อันตรายสุดก็พยาธิใบไม้ตับ (Opisthorchis viverrini) ตัวนี้มีความสำคัญต่อการพัฒนาเป็นมะเร็งท่อน้ำดี มีงานวิจัยทั้งในสัตว์ทดลองและทางระบาดวิทยา พบว่ามีความสัมพันธ์กับการเกิดเป็นมะเร็งท่อน้ำดี ซึ่งพบอุบัติการณ์สูงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย และสูงที่สุในโลก 
       ~ นอกจากกลุ่มพยาธิใบไม้แล้ว ก็อาจจะพบพยาธิตืดปลา พยาธิตัวกลม (ตัวจี๊ด)ในปลาอื่นๆ เช่น ปลาช่อน ปลาดุก แต่พยาธิเหล่านี้พบไม่บ่อย

<> กินปลาร้าเป็นประจำต้องทำอย่างไร
- กรณีทำเอง
       ~ นำปลามาแช่แข็งที่ -20 องศาเซลเซียส หรือต่ำกว่านั้น ประมาณ 3-4วัน ความเย็นที่อุณหภูมิต่ำจะทำให้พยาธิตาย ใช้ช่องแช่แข็งตู้เย็นทั่วไปก็ได้ ถ้าความเย็นใกล้เคียง -20 องศาเซลเซียส
       ~ ระยะเวลาหมักปลาร้า ต้องหมักอย่างน้อย 1 เดือนขึ้นไป ระยะเวลานานก็จะทำให้พยาธิตาย
       ~ ต้มปลาร้าให้สุก ความร้อนเป็นการกำจัดพยาธิและรวมถึงแบคทีเรียด้วย
- กรณีกินตามร้านทั่วไป
       ~ สอบถามเจ้าของร้านเกี่ยวกับกระบวนการทำปลาร้า
       ~ สังเกตเนื้อปลา หากยังแดงๆและเนื้อแน่นๆ มีกลิ่นคาว แสดงว่าหมักไม่นาน
       ~ ปลาร้าไม่ควรเติมดินประสิว เพราะเป็นสารกลุ่มที่ทำให้เกิดมะเร็ง
       ~ ควรตรวจพยาธิอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

เอกสารอ้างอิง
- Onsurathumab S et al. Contamination of Opisthorchis viverrini and Haplorchis taichui metacercariae in fermented fish products in northeastern Thailand markets. Food Control 2016;59: 493-498
- Sripan P., et al., Simplified Techniques for Killing the Carcinogenic, Opisthorchis Viverrini Metacercariae in Cyprinid Fish. Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, 2017;18:1507-1511
- ณัฏฐวุฒิ แก้วพิทูลย์. พยาธิใบไม้. ตำราปรสิตวิทยาทางการพยาบาลและสาธารณสุข. 2562, 410 หน้า

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1640296082812585&id=532472910261580




ด้วยความห่วงใย

.....................
BETTER PHARMACY เจ็ดยอด เชียงใหม่
เราคัดสรรสิ่งที่ดี มีคุณภาพ เพื่อคุณ

FACEBOOK / BetterPharmacyCMG
LINE ID - BETTERCM
.....................


UPDATE  -  2020.05.26

สงกรานต์กับโรคตา

BETTER PHARMACY @CNX
15 เมษายน เวลา 05:13Food & Health
สงกรานต์กับโรคตา
สงกรานต์น้ำต้องสะอาด
พาดหัวไว้อย่างนี้เพื่อต้องการให้เทศกาลดีๆที่มีมานานของไทยผ่านไปด้วยความสุขทุกครอบครัว ท่านทราบหรือไม่ว่าในแหล่งน้ำธรรมชาติของไทยมีสิ่งมีชิวิตเล็กๆอาศัยอยู่มากมาย หนึ่งในนั้นก็มีกลุ่มที่เรียกว่า free-living amoeba ใช่แล้วเจ้าอมีบาตัวเล็กๆนี้ดำรงชีวิตเป็นอิสระอยู่ แต่ถ้าได้เข้าสู่ร่างกายคนเราแล้ว นับได้ว่าอันตรายมากมายถึงชีวิตได้ เรามาทำความรู้จักกับปรสิตกลุ่มนี้กัน.....
เชื้ออมีบากลุ่มที่ดำรงชีวิตเป็นอิสระในสิ่งแวดล้อมรอบตัว พบได้ทั้งในดิน น้ำ และฝุ่นละออง กลุ่มสายพันธุ์ก่อโรคที่สามารถทำให้เกิดโรค คือ เนเกลเรีย (Naegleria) และ อะแคนธามีบา (Acanthamoeba) อมีบากลุ่มที่ดำรงชีวิตเป็นอิสระมีวงชีวิตแบ่งเป็น 2 ระยะ (1) ระยะโทรโฟซอยท์ (trophozoite) อยู่ในสภาวะแวดล้อมที่เหมาะสมมีอาหารเพียงพอ สามารถเจริญเติบโตและแบ่งตัวเพิ่มจำนวนโดยการกินจุลชีพขนาดเล็กกว่า เช่น แบคทีเรีย รา และ ไวรัส เป็นอาหาร (2) ระยะซีสต์ (cyst) หรือระยะเข้าเกราะ มีรูปร่างกลมขึ้นและสร้างผนังมาห่อหุ้มตัว ทำให้มีความทนทานได้สูงต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมกับการดำรงชีวิตทั่วไป
สถานการณ์ของอมีบากลุ่มที่ดำรงชีวิตเป็นอิสระ
จากรายงานการสำรวจในประเทศไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบันนั้นสามารถพบเชื้ออมีบาได้ตามแหล่งน้ำธรรมชาติ ดิน ฝุ่น ดังรายงานวิจัยนี้ที่สำรวจในปี 2559 เก็บตัวอย่างน้ำตามแหล่งธรรมชาติจาก 63 แหล่ง จาก 11 จังหวัดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พบว่ามีเชื้อ Acanthamoeba species 10 จาก 63 ตัวอย่าง(15.9 %) และอีกรายงานวิจัยที่สำรวจน้ำที่เชียงใหม่ช่วงน้ำท่วม ตรวจพบเชื้อทั้ง Acanthamoeba และ Naegleria นี่เป็นบางตัวอย่างสำรวจเขื้อ จะเห็นว่าบ้านเรายังมีเชื้ออมีบาอยู่ตามสิ่งแวดล้อมต่างๆ
การก่อโรคของอมีบากลุ่มที่ดำรงชีวิตเป็นอิสระ
- Naegleria fowleri ก่อโรคเยื่อหุ้มสมองกับสมองอักเสบ (Primary amoebic meningoencephalitis) จากการที่เชื้อเข้าทางเยื่อบุผนังในช่องจมูกผ่าน cribriform plate เข้าสู่เนื้อสมอง ติดเชื้อจากการว่ายน้ำหรือสาดน้ำในสระ หรือบึงมา 3 ถึง 7 วัน ก่อนมีอาการ เมื่อเป็นจะมีอาการ รุนแรง ผู้ป่วยส่วนมากมักเสียชีวิตในเวลาอันสั้น
- Acanthamoeba (Hartmannella) ก่อโรคเยื่อหุ้มสมองกับสมองอักเสบ (Acanthamoeba meningoencephalitis หรือ granulomatous amoebic encephalitis) ผู้ป่วยมีอาการทางคลินิกนานกว่า ไม่มีประวัติ เล่นน้ำ หรือถูกน้ำในบ่อหรือสระะ ส่วนมากเกิดกับผู้ป่วยที่อ่อนแอและเป็นโรคเรื้อรัง หรือผู้ป่วยเอดส์ และผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยยากดภูมิคุ้มกัน
- Acanthamoeba keratitis ก่อโรคกระจกตาอักเสบและบริเวณรอบประสาทตา มักพบใ้นผู้ที่ใช้คอนแทคเลนส์ที่มีการปนเปื้อนเชื้อ จากการได้รับโดยบังเอิญจากดิน หรือฝุ่นละอองกระเด็นเข้าตา รวมถึงน้ำที่ไม่สะอาด
คำแนะนำจากสำนักโรคติดต่อทั่วไป สำหรับประชาชน
เนื่องจากโรคนี้มีโอกาสเกิดขึ้นน้อยมาก ประชาชนจึงไม่ควรตื่นตระหนก ข้อแนะนำในการป้องกันการติดเชื้อนี้ มีดังนี้
- ผู้ที่มีแผลตามผิวหนัง ผู้ที่มีภูมิต้านทานต่ำ เช่น ติดเชื้อเอชไอวี เป็นโรคตับ โรคเบาหวาน และผู้ที่ได้รับยากดภูมิต้านทานโรค ควรเลี่ยงการลงว่ายน้ำในแหล่งน้ำตามธรรมชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในแหล่งน้ำที่น้ำขับไม่ไหลเวียนหรือน้ำขุ่นดูสกปรก ผู้ที่ใช้คอนแทคเลนส์ ควรทำความสะอาดด้วยน้ำยาล้างเลนส์ตามวิธีที่จักษุแพทย์แนะนำ
- บุคคลทั่วไป หากว่ายน้ำหรือดำน้ำในแหล่งน้ำตามธรรมชาติ ควรระมัดระวังไม่ให้สำลักน้ำเข้าโพรงจมูก (ถ้าสำลักให้รีบสั่งน้ำออกแรงๆ) ในเทศกาลสงกรานต์ไม่ควรใช้น้ำจากแหล่งน้ำที่ไม่สะอาดสาดเล่นกัน
- ผู้ที่มีอาการป่วยน่าสงสัยหลังจากลงในแหล่งน้ำตามธรรมชาติ ควรรีบไปพบแพทย์ทันที
- สำหรับสระว่ายน้ำ ควรรักษาความสะอาดตามมาตรฐานและคำแนะนำของกรมอนามัย โดยมีการตรวจวัด และเติมสารประกอบคลอรีน ให้มีปริมาณคลอรีนตกค้างอิสระ 1-2 มิลลิกรัมต่อลิตร
แหล่งอ้างอิง
ภาพ
- Figure: Corneal ring infiltrate in a patient with Acanthamoeba keratitis. https://webeye.ophth.uiowa.edu/eyeforum/atlas/pages/acanthamoeba/index.htm
- Images of Acanthamoeba Keratitis | Acanthamoeba | Parasites | CDC: https://www.cdc.gov/parasites/acanthamoeba/health_professionals/acanthamoeba_keratitis_images.html
ข้อมูลโรค
- วิภาภรณ์ เรืองจิระชูพร. อันตรายจากอะมีบาที่ดำรงชีวิตอิสระในธรรมชาติ. ศรีนครินทร์เวชสาร. 2544;16(4):284
- Thammaratana T, et al. Isolation and identification of Acanthamoeba species from natural water sources in the northeastern part of Thailand. Parasitol Res. 2016
- Wannasan A, et al. Potentially pathogenic free-living amoebae in some flood-affected areas during 2011 Chiang Mai flood. Rev Inst Med Trop Sao Paulo. 2013 Nov-Dec.
- ณัฏฐวุฒิ แก้วพิทูลย์. ตำราปรสิตวิทยาสำหรับพยาบาลและสาธารณสุข. 2562
- สำนักโรคติดต่อทั่วไป กระทรวงสาธารณสุข http://thaigcd.ddc.moph.go.th/2016/knowledges/view/24



ด้วยความห่วงใย
.....................
BETTER PHARMACY เจ็ดยอด เชียงใหม่
เราคัดสรรสิ่งที่ดี มีคุณภาพ เพื่อคุณ

FACEBOOK / BetterPharmacyCMG
LINE ID - BETTERCM
.....................


UPDATE  -  2019.04.16





โรคพิษสุนัขบ้า

โรคพิษสุนัขบ้า
โรคพิษสุนัขบ้า
เกิดจากเชื้อไวรัส ซึ่งอยู่ในน้ำลายของสัตว์ติดเชื้อ เข้าสู่คนและสัตว์จากการโดนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมกัด ข่วน เลียบาดแผล
.
คนส่วนใหญ่มักคิดว่าเกิดได้แค่หมาและแมว แต่สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น ลิง หนู กระต่าย กระรอก วัว ควาย แกะ เกิดโรคพิษสุนัขบ้าได้
.
ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด
.
รายการ Pet Care onair | คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ
บาดแผลแบบไหน?! ต้องฉีดวัคซีนพิษสุนัขบ้า
ตรวจเช็กบาดแผล หลังถูกสุนัข/แมวกัด ทันที!
.
⚠️หากมีบาดแผลดังนี้⚠️
ควรรีบมาพบแพทย์โดยเร็วที่สุด
.
1. แผลฉีกขาด มีเลือดออก
2. เป็นรอยช้ำ แม้ไม่มีเลือดออก
3. ถูกข่วน ไม่มีเลือดออก/ เลือดออกเล็กน้อย
4. ถูกเลีย บริเวณรอยแผล รอยถลอก
.
กรณีที่ถูก สุนัข-แมว กัด! อาจไม่ต้องฉีดวัคซีน ถ้าหาก!
1. สุนัข-แมว รับวัคซีนทุกปี และต้องเคยฉีดมาแล้วอย่างน้อย 2 ครั้ง *ครั้งล่าสุดไม่เกิน 1 ปี
2. ถูกเลี้ยงในระบบปิด ไม่ได้พาออกไปเจอสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ ข้างนอก
3. มีสาเหตุให้ถูกกัด เช่น สัตว์เลี้ยงหวงลูก หรือเราไปแหย่/เหยีบสัตว์เลี้ยง
*หมายเหตุ : หากไม่มั่นใจ หรือมีข้อสงสัย ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยอย่างละเอียด
.
ด้วยความปรารถดีจากโรงพยาบาลศิครินทร์
.
การปฏิบัติตัวเมื่อถูกสุนัขไม่ทราบประวัติกัด | รายการ Pet Care onair https://www.youtube.com/watch?v=uCsEPgLQp3c
อ่านเพิ่มเติม
โรคพิษสุนัขบ้า ร้ายแรง แต่ป้องกันได้!
บทความโดย คณาจารย์คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
https://www.pharmacy.mahidol.ac.th/th/knowledge/article/12/โรคพิษสุนัขบ้า-การป้องกัน/




ด้วยความห่วงใย
.....................
BETTER PHARMACY เจ็ดยอด เชียงใหม่
เราคัดสรรสิ่งที่ดี มีคุณภาพ เพื่อคุณ

FACEBOOK / BetterPharmacyCMG
LINE ID - BETTERCM
.....................


UPDATE  -  2019.04.16

Sunday, April 14, 2019

หิด Scabies

หิด Scabies
โรคหิด (Scabiasis)
แค่ได้ยินชื่อกับเห็นภาพก็คันแล้ว ลองสำรวจตัวท่านเองหรือคนใกล้ตัวดูว่ามีตุ่มแดงกระจายไปทั่วตัว ตามง่ามมือ ง่ามเท้า ข้อพับ ข้อศอก รักแร้ ใต้ราวนม รอบหัวนม สะดือ บั้นเอว ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ลูกอัณฑะ และอวัยวะเพศ หรือไม่ ถ้ามีรองเช็คดูว่าใช่การติดเชื้อปรสิตตัวนี้หรือเปล่า
หิด (Scabies mite: Sarcoptes scabiei var hominis) คือไรชนิดหนึ่งที่อาศัยบนผิวหนังคน โดยกินเซลล์ผิวหนังเป็นอาหาร ทำให้เกิดโรคหิด (โรค Scabies) หิดมีขนาดเล็กมาก หิดตัวผู้มีขนาด 0.25-0.35 มม. ส่วนหิดตัวเมียมีขนาด 0.30-0.45 มม. เมื่อได้รับหิดตัวเมียที่มีไข่ หิดก็จะคลานหาที่เหมาะสมและขุดเจาะผิวหนังเป็นโพรงแล้ววางไข่ วันละ 2-3 ฟองต่อวัน ใช้เวลาในการฟักตัว 3-4 วัน (หิดตัวผู้เมื่อผสมพันธุ์เสร็จก็ตาย ตัวเมียอายุประมาณ 1-2 เดือน) หิดตัวเมียจะขุดผิวหนังเฉพาะผิวหนังชั้นบนสุด ขุดต่อไปเรื่อยๆ วันละ 2-3 มิลลิเมตร เป็นโพรงหยึกหยักคล้ายงูเลื้อย หิดตัวเมียจะวางไข่ไปได้เรื่อยๆ
การติดต่อ
สามารถติดต่อกันได้ง่าย พบได้ในทุกเพศทุกวัย มักพบทั้งครอบครัว หรือระบาดในชุมชนที่มีสุขอนามัยไม่ดี โรคหิดไม่มีการแพร่ทางหายใจหรือทางอาหาร การติดต่อโดยที่มีคนเป็นพาหะนำเชื้อ ดังนี้
- การติดเชื้อผ่านทางผิวหนังโดยไม่ต้องมีการสัมผัสใกล้ชิด
- การติดต่อทางเพศสัมพันธ์
- การอยู่ร่วมกันของผู้คนจำนวนมาก
- การสัมผัสเสื้อผ้า เช่น อาชีพรับจ้างซักผ้า
อาการ
- อาการคันเกิดหลังจากการติดเชื้อแล้ว 1 วัน จะมีผื่นเป็นตุ่มแดง รอยนูนคดเคี้ยวที่ผิวหนัง ความยาว 5 – 15 มม. กระจายไปทั่วตัว พบได้น้อยบริเวณผิวหน้าและศีรษะ
- มีอาการคันมาก โดยเฉพาะเวลากลางคืน
- การขยายพันธุ์ของตัวไรเพิ่มขึ้น พบผื่นกลายเป็นสะเก็ดขุยพอกหนา ภายในสะเก็ดมีตัวหิดอยู่จำนวนมาก ในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง เช่น เป็นโรคเอดส์, SLE, มะเร็งเม็ดเลือด
การรักษา
1. ยาทา
- ยา gamma benzene hexachloride 0.3% - 1% gel หรือ cream
- ยาทาชนิดน้ำ benzyl benzoate 12.5% สำหรับเด็ก และ 25% สำหรับผู้ใหญ่
- ขี้ผึ้งผสมกำมะถันเหลือง (6-10% precipitated sulfur)
- อาจจะให้ยาสเตอรอยด์อ่อนๆ เช่น hydrocortisone cream 1% เพื่อช่วยลดอาการคัน
2. ยารับประทาน
- Ivermectin
การป้องกัน
1. รักษาทุกคนในครอบครัวพร้อมกัน
2. รักษาผู้สัมผัสโรคแม้จะยังไม่มีอาการ
3. ทำความสะอาดเสื้อผ้า เครื่องนอน เครื่องใช้
4. ดูแลรักษาความสะอาดสถานที่พักอาศัย
5. รักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลขั้นพื้นฐานให้ดี
6. ไม่อยู่ในสถานที่ที่มีความเสี่ยง ผู้ที่ติดเชื้อ
7. ไม่ใช้ของส่วนตัวร่วมกับผู้อื่น
เอกสารอ้างอิง
- Marta Elosua-González, and Elena García-Zamora. Crusted Scabies. N Engl J Med 2017; 377:476
- Center for disease control and prevention, USA. Scabiasis. https://www.cdc.gov/dpdx/scabies/index.html
- ณัฏฐวุฒิ แก้วพิทูลย์. หิด ในสัตว์ขาข้อที่มีความสำคัญทางการพยาบาลและสาธารณสุข: ตำราปรสิตวิทยาทางการพยาบาลและสาธารณสุข. 2562, 410

https://www.facebook.com/PDRCSUT/photos/a.172329723512098/454993841912350/
โรคหิด ซึ่งถือเป็นโรคผิวหนังที่ติดต่อได้จากการสัมผัสกันอย่างใก้ชิด ใช้เครื่องนอน เช่นหมอน ผ้าห่มผ้าเช็ดตัวร่วมกัน
เป็นตุ่มสีแดง เหมือนยุงกัด คัน เกิดหลังจากมีเพศสัมพันธุ์ และจะมีตุ่มตามรอบเอว ตามง่ามนิ้วมือด้วย คันตอนกลางคืนมากกว่าตอนกลางวัน
วิธีรักษา ใช้ยาทา HEXIN เป็นครีมใช้รักษาเหา โดยอาบน้ำก่อน เช็ดตัวให้แห้ง แล้วทายาบางๆให้ทั่วทั้งตัวตั้งแต่คอลงมา ทาให้ทั่วทุกซอกทุกมุม ทิ้งไว้ 24 ชม. ถ้าล้างออกใน 12 ชม. ก็ให้ทาซ้ำแล้วทิ้งไว้อีก 12 ชม. หลังจากนั้น รอ 1 อาทิตย์ ให้ทาซ้ำและทิ้งไว้ 24 ชม. เหมือนเดิม ก็จะหาย
ที่สำคัญต้องรักษาคนที่อยู่ใกล้ชิดในครอบครัวทุกคน รวมทั้งคู่นอนด้วยเพราะเป็นโรคที่ติดต่อทางสัมผัสดัว ถ้าจะให้ดีต้องซักผ้าปูที่นอน ผ้าห่ม ผ้าเช็ดตัว และเครื่องใช้ส่วนตัวให้สะอาดเพื่อป้องกันไม่ให้มีตัวหิดหลงเหลือ ส่วนฟูก อาจต้องนำมาตากแดดด้วย
ยาที่ใช้กำจัดหิดและเหา มีดังนี้
1. แกมมา เบนซีน เฮกชาคลอไรด์ (Gamma Benzene Hexachloride) มีขายในรูปแบบของครีมหรือโลชั่น ความเข้มข้น 1% เป็นตัวเดียวกันกับที่ใช้ฆ่าเหา ต่างกันตรงที่ใช้ทาทั่วทั้งตัวลงมาตั่งแต่ลำคอ (ถ้ากำจัดเหา ควรสระผม เช็ดผมให้แห้ง ทายาประมาณ 1 ช้อนโต๊ะ ให้ทั่วศีรษะและเส้นผม) ทิ้งไว้ประมาณ 8-12 ชั่วโมงจึงล้างออก
2. เบนซิล เบนโซเอต (Benzyl Beaoate) เป็นน้ำยาอีมัลชั่นความเข้มข้น 25% ใช้ฆ่าทั้งหิดและเหา แต่มีวิธีใช้ต่างกัน ถ้าต้องการฆ่าหิด ต้องทาทิ้งไว้นาน 24-28 ชั่วโมง และต้องทำติดต่อกัน 3 วัน หรือวันเว้นวัน 3 ครั้ง โดยทายาครั้งแรก รอให้แห้งแล้วให้ทาซ้ำทันที (หากต้องการห่าเหา จะต้องทาทิ้งไว้ 12-24 ชั่วโมง โดยก่อนใส่ยาบนศีรษ ควรสระผมและใช้หวีถี่ๆ สางเอาตัวเหาและไข่เหาออกก่อน)
เมื่อเป็นหิดหรือเหา ก็ควรต้ม ซัก ตากเสื้อผ้า เครื่องนอนทุกวัน สำหรับคนเป็นหิด หลังใช้ยาฆ่าหิดแล้วอาการคันอาจจะยังคงมีอยู่ ก็เพราะเป็นอาการที่เกิดจากปฏิกิริยาภูมิแพ้ แต่ถ้า 2 สัปดาห์แล้วยังไม่หายคัน ควรตรวจดูเพื่อจะได้ใช้ยาซ้ำอีกครั้ง ส่วนผู้ที่เป็นเหาก็ตรวจดูหลังใช้ยาแล้วประมาณ 1 สัปดาห์ ถ้ายังไม่หายก็ซ้ำยาได้อีกครั้งเช่นกัน
Scabies หิด - สถาบันโรคผิวหนัง

ด้วยความห่วงใย
.....................
BETTER PHARMACY เจ็ดยอด เชียงใหม่
เราคัดสรรสิ่งที่ดี มีคุณภาพ เพื่อคุณ

FACEBOOK / BetterPharmacyCMG
LINE ID - BETTERCM
.....................


UPDATE  -  2019.04.14